Wanneer zijn appels, kaas of eieren biologisch? Een product is biologisch als het geproduceerd is volgens de Europese regels voor biologische landbouw en productie. Zo mogen telers van fruit en groenten alleen bestrijdingsmiddelen en mest van natuurlijke oorsprong gebruiken. Dankzij het biologisch keurmerk van de EU weet je of het product aan de regels voldoet.
EU biologisch keurmerk
Door biologisch te kopen, help je mee aan een bloeiende natuur, een gezonde bodem en schoon water. Ook betekent biologisch dat dieren een meer natuurlijk leven hebben. Het Europees biologisch keurmerk is er zodat jij als consument een bewuste keuze kunt maken. Je kunt erop vertrouwen dat het proces van boer tot bord volgens de biologische productieregels verloopt.
Wil je meer weten over de impact van het keurmerk op de bodem, het water, de lucht en dierenwelzijn?
Biologisch keurmerk van de EU
Zie je dit keurmerk op een verpakking, dan weet je zeker dat:
- het product aan strenge voorwaarden voldoet wat betreft productie, verwerking, vervoer en opslag;
- ten minste 95% van de ingrediënten biologisch is en de overige 5% aan aanvullende regels voldoet;
- er toezicht is op de hele keten van biologische bedrijven.
Beeld: © Bionext / https://biologisch-keurmerk.nl/het-keurmerk
De code vertelt je door welke organisatie het product gecontroleerd is. Elk EU-land heeft minstens één officiële controle-organisatie, ieder met een eigen code. In Nederland is dat Skal Biocontrole. De code van Skal is NL-BIO-01. Naast het keurmerk en de code staat ook waar het product vandaan komt.
Wat maakt deze producten biologisch?
Groenten en fruit
Biologische boeren, tuinders en telers:
- beschermen hun gewassen zo natuurlijk mogelijk tegen onkruid, ziektes en insectenplagen;
- gebruiken op de akkers en in de kassen vooral biologische mest en compost;
- verbouwen meerdere soorten gewassen en verplaatsen deze jaarlijks (gewasrotatie);
- laten de meeste groenten in de volle grond groeien (niet in potten of bakken met bodem), ook in de kas;
- maken geen gebruik van genetische modificatie (op enkele uitzonderingen na, meer informatie hierover vind je bij de veelgestelde vragen).
Zuivel, eieren en vlees
Voor dierlijke biologische producten geldt dat:
- dieren meer ruimte in de stal hebben en altijd toegang tot open lucht of weidegrond, tenzij het weer, de ondergrond of ziekte dat niet toelaten;
- het voer voor de dieren ook biologisch is;
- boeren beperkt gebruikmaken van antibiotica en zieke dieren bij voorkeur natuurlijke geneesmiddelen krijgen;
- de dieren zich natuurlijker gedragen.
Wist je dat biologische kip en biologisch varkensvlees automatisch het Beter Leven Keurmerk met 3 sterren krijgen van de Dierenbescherming?
Bier en wijn
Biologisch bierbrouwers en (wijn)boeren:
- telen alle ingrediënten - zoals druiven, graan en hop - volgens de regels voor biologische landbouw;
- maken geen gebruik van genetische modificatie (op enkele uitzonderingen na, meer informatie hierover vind je bij de veelgestelde vragen);
- beschermen hun gewassen zo natuurlijk mogelijk tegen onkruid, ziektes en insectenplagen;
- gebruiken op de akkers en wijngaarden vooral biologische mest en compost;
- voegen zo min mogelijk synthetische smaak-, geur- of kleurstoffen toe en gebruiken zo min mogelijk bewaarmiddelen of chemische hulpstoffen.
Biologisch eten is dus verantwoord genieten!
Wet- en regelgeving en controle
De Europese Unie (EU) bepaalt de regels voor biologische landbouw en het Europees biologisch keurmerk. Deze regels staan in de ‘Europese verordening inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten’. EU-landen moeten zelf controleren of bedrijven de wetten en regels uit deze verordening naleven. In Nederland heeft het ministerie van LVVN Skal Biocontrole aangewezen als controlerende organisatie. De Europese Commissie houdt scherp toezicht op de controle door EU-landen.
Skal Biocontrole is een onafhankelijke organisatie die informeert, certificeert en toezicht houdt. Zij controleert bedrijven die biologische producten produceren, bewerken of in de handel brengen. De hele keten dus. Waar nodig doet Skal dit in samenwerking met andere organisaties, zoals de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de Douane.
De door Skal biologisch gecertificeerde bedrijven in Europa kun je vinden via de website van TRACES.
Veelgestelde vragen
Het biologisch keurmerk van de EU is het enige keurmerk voor duurzaam voedsel waar de overheid verantwoordelijk voor is. Skal Biocontrole is de officiële organisatie die in Nederland controleert of de producenten voldoen aan de Europese regels. Er zijn meer private ‘Topkeurmerken’ voor eten en drinken die Milieu Centraal beoordeelt. Met een Topkeurmerk heb je de meeste impact op mens, dier en milieu. Meer informatie hierover vind je op de website van Milieu Centraal. De beoordelingen van de keurmerken vind je in de Keurmerkenwijzer.
Zeker. Dat kun je doen door minder vlees en meer plantaardig te eten, minder voedsel te verspillen en uit het seizoen te eten. Ga naar het Voedingscentrum voor meer infomatie.
Ook zijn er veel boeren, telers en tuinders die op een andere manier duurzaam zijn. Bijvoorbeeld met kringlooplandbouw of door natuurvriendelijk te werken. Hun producten hebben (nog) geen (biologisch) keurmerk, maar deze boeren bouwen wel mee aan de landbouw van morgen. Naast biologisch eten kun je meer te weten komen over de producten die je koopt bij bijvoorbeeld boeren en tuinders in jouw omgeving. Ben je enthousiast, dan geef je ze bovendien een steuntje in de rug door direct bij hen te kopen.
Er zijn meerdere dingen die je kunt doen. Het is belangrijk om niet te veel eten te kopen en niet meer klaar te maken dan je nodig hebt. Zo voorkom je voedselverspilling. Ook doe je er goed aan om zoveel mogelijk seizoensproducten te eten: groenten en fruit die op dat moment in Nederland geteeld worden. Eten wat niet in het seizoen is, komt vaker van ver weg.
Daarnaast is een eetpatroon met minder vlees beter voor het milieu, dus is het goed om meer plantaardig te eten. Ga naar de website van het Voedingscentrum voor meer informatie voor consumenten en professionals over duurzaam en gezond eten.
Verder zijn er vast boeren en tuinders in jouw omgeving die misschien geen (biologisch) keurmerk hebben, maar wel hun best doen om goed voor de natuur te zijn en gezonde producten te maken. Zoek hen op en vraag ernaar. Ben je enthousiast, dan steun je ze bovendien door direct bij hen te kopen.
Wist je dat het aantal Nederlandse boeren dat biologische peulvruchten verbouwt, de afgelopen 5 jaar meer dan verdubbeld is?